TOKİ İstanbul kiralık sosyal konut projesi bugün gündemde: Başvuru şartları ve kiralama detayları belli oldu

İstanbul'da dar gelirli vatandaşların barınma ihtiyacını karşılamak ve fahiş kira artışlarını dengelemek amacıyla hazırlanan 15 bin kiralık sosyal konut projesinde süreç resmen başladı. Türkiye'de bir ilk olma özelliği taşıyan bu kiralama modelinde daireler satılmayacak, doğrudan devlet güvencesiyle piyasa rayiç bedellerinin yaklaşık yarı fiyatına kiraya verilecek. Hak sahipliği sürecinin şeffaf bir şekilde noter kurasıyla yürütüleceği modelde kiralama süresi 3 yıl ile sınırlandırıldı.

Sosyal Konut Kiralama Modelinde Hangi Sorular Soruluyor?

İstanbul genelinde ortalama konut kiralarının yükselmesi ve taşınma maliyetlerinin artması, dar gelirli aileler ile kiracıları alternatif çözüm yolları aramaya yöneltti. Vatandaşlar özellikle başvuru tarihlerini, hane gelir sınırını, evlerin kaç oda olacağını ve konutlarda ne kadar süreyle oturulabileceğini merak ediyor.

Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen programda açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sosyal kiralık konut hamlesinin detaylarını kamuoyuyla paylaştı. Bu açıklamayla birlikte modelin mülkiyet devri sunmadığı, doğrudan uygun bedelli bir kiralama desteği olduğu netleşti.

Resmi Makamlarca Doğrulanan Şartlar ve Süreçler

Projeye ilişkin yetkili kurumlar tarafından netleştirilen ve doğrudan uygulacak kurallar şunlardır:

• 15 Bin Konutluk İlk Etap: Proje kapsamında ilk etapta İstanbul'un Anadolu ve Avrupa yakasında toplam 15 bin konut ihtiyaç sahiplerine sunulacak.
• Noter Huzurunda Kura: Talep toplama sürecinin ardından tüm hak sahipleri adil ve şeffaf bir şekilde noter huzurunda çekilecek kura ile belirlenecek. Kurada adı çıkanlar doğrudan TOKİ ile kira sözleşmesi imzalayacak.
• En Fazla 3 Yıl İkamet: Hak sahipleri bu sosyal konutlarda en fazla 3 yıl boyunca oturabilecek. Süre dolduğunda daireler tahliye edilecek, gerekli bakım ve onarımlar yapıldıktan sonra yeniden kura çekilerek yeni ihtiyaç sahiplerine tahsis edilecek.
• Daire Tipleri: Projede 1+1, 2+1 ve 3+1 şeklinde tasarlanan konut tipleri yer alacak. Evlerin mülkiyeti tamamen devlette kalacak.
• Özel Kontenjanlar: Dar gelirli aileler ve sosyal yardım alanların yanı sıra evi kentsel dönüşüm kapsamına girenler, memurlar, emekliler ve engelli bireyler için özel kontenjan oranları tanımlanacak.

Netleşmeyen Detaylar ve Açıklanması Beklenen Bilgiler

Projeye ilişkin yoğun ilgi sürerken, bazı teknik detaylar henüz resmi başvuru kılavuzuyla ilan edilmedi:

• Kesin Kira Rakamları: TOKİ tarafından rakamsal kira tarifesi henüz ilan edilmedi. Ancak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, bölgedeki piyasa rayici 30 bin lira olan bir yer için kiranın bunun yarısı (15 bin lira) veya daha altında hesaplanacağını belirtti.
• Hane Gelir Sınırı ve İkamet Süresi: Başvuru yapacak kişilerin İstanbul'da ne kadar süredir ikamet etmesi gerektiği ve hane halkı üst gelir sınırı önümüzdeki haftalarda açıklanacak olan başvuru kılavuzuyla netlik kazanacak.
• Başvuru Tarihleri: Eylül ayında talep toplama ve teslim süreçlerinin başlaması planlanmakla birlikte, başvuruların hangi gün başlayacağı resmi internet sitelerinden duyurulacak.

Projenin Kentsel Piyasalardaki Geniş Kapsamı

Kiralık sosyal konut modeli, Türkiye genelinde yükselen konut kiralama maliyetlerine karşı devlet eliyle geliştirilen piyasa dengeleyici bir enstrüman olarak öne çıkıyor. İstanbul'daki pilot uygulamanın ardından sistemin Ankara, İzmir, Kocaeli ve Antalya gibi diğer büyükşehirlere de yaygınlaştırılması planlanıyor.

Hükümetin "Yüzyılın Konut Projesi" ve "Ev Sahibi Türkiye" vizyonu doğrultusunda Türkiye genelinde inşa etmeyi hedeflediği 500 bin sosyal konut projesinde ise ilk teslimlerin Mart 2027 itibarıyla başlaması öngörülüyor.

Güncel Durum ve Takvim

Projeyle ilgili hazırlıklar devam ederken, önümüzdeki haftalarda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile TOKİ'nin başvuru şartlarını ve kontenjan dağılımlarını içeren kılavuzu yayımlaması bekleniyor. Eylül ayında başlayacak olan süreçte vatandaşlar başvurularını resmi kanallar üzerinden tamamlayarak noter kura takvimini takip edecek.