LGS’de kapılar 09.15’te kapandı: 1 milyon öğrenci iki oturumluk maratonda

Sabah saatlerinde okul önlerinde çanta kontrolü, kimlik telaşı ve ailelerin sessiz bekleyişi vardı. Öğrenciler sıralarına geçerken Türkiye genelinde Liselere Geçiş Sistemi kapsamındaki merkezi sınav aynı anda başladı. Sınavın ilk oturumu saat 09.30’da, ikinci oturumu ise 11.30’da yapılıyor. İki oturumun sonunda LGS’nin 12.50’de tamamlanması bekleniyor.

Gün nasıl ilerledi?

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen merkezi sınava bu yıl 1 milyon 22 bin 658 8’inci sınıf öğrencisi başvurdu. Sınav, yurt içinde 81 il ve 920 ilçedeki 4 bin 244 binada, yurt dışında ise 8 ülke ve 11 sınav merkezinde gerçekleştiriliyor. CNN Türk’ün aktardığı bilgilere göre sınava başvuru, 1 milyon 274 bin 629 öğrenci arasından yapıldı.

İlk oturum sözel alana ayrıldı. Öğrencilere Türkçe, T.C. inkılap tarihi ve Atatürkçülük, din kültürü ve ahlak bilgisi ile yabancı dilden toplam 50 soru yöneltildi ve bu bölüm için 75 dakika süre tanındı. Bu hesapla ilk oturumun 10.45’te bitmesi gerekiyor.

İkinci oturum sayısal alan için düzenleniyor. Matematik ve fen bilimlerinden toplam 40 soru sorulacak, öğrencilere 80 dakika verilecek. Oturumlar arasındaki 45 dakikalık arada öğrenciler okul bahçelerine çıkabiliyor ve ihtiyaçlarını giderebiliyor.

Sınav merkezlerine girişte zamanlama kritik. Hürriyet’in aktardığı kurallara göre öğrencilerin en geç 09.00’da sınav binalarında hazır olması gerekiyordu. Kapılar 09.15’te kapandı; sınav başladıktan sonraki ilk 15 dakika içinde gelen ve sınava alınması uygun görülen adaylar içeri alınabilecek, ancak bu öğrencilere ek süre verilmeyecek.

Kritik ayrıntılar

Bu yılki LGS’nin en dikkat çeken yeniliği iki oturum arasındaki beslenme desteği oldu. MEB, öğrencilerin enerji kaybını azaltmak, sınav kaygısını hafifletmek ve aradaki süreyi daha düzenli geçirmek için kuru meyveli yulaf bar, ceviz, kuru üzüm ve sudan oluşan paket hazırladı. Bakan Yusuf Tekin’in açıklamasına göre 924 bin 191 öğrenci bu hizmetten yararlanmak istedi.

Bu uygulamanın nedeni yalnızca atıştırmalık dağıtmak değil. İki oturumlu sınavlarda aradaki bekleme süresi öğrencinin ritmini bozabiliyor; özellikle velilerin dışarıdan yiyecek ulaştırma telaşı, okul çevresindeki kalabalığı da artırabiliyor. MEB’in paketli çözümü bu akışı daha kontrollü hale getirmeyi hedefliyor.

Güvenlik tarafında da yeni tedbirler var. TRT Haber’in haberine göre bina girişlerinde üst arama kontrolünün sağlanması, toplantı odalarında sınav evraklarının salon görevlilerine dağıtım süreçlerinin izlenebilmesi için yapay zekâ destekli kamera altyapısı kuruldu. Bu sistem, sınav evrakının hareketini daha yakından izlemeyi amaçlıyor.

Öğrencilerin yanında fotoğraflı, onaylı sınav giriş belgesi ve geçerli kimlik belgesi bulundurması zorunlu. Ayrıca en az iki koyu siyah ve yumuşak kurşun kalem, kalemtıraş ve leke bırakmayan yumuşak silgi gerekiyor. Kimliğini kaybeden adaylar için nüfus müdürlükleri 07.30-12.30 saatleri arasında randevusuz açık tutuldu.

Tepkiler ve açıklamalar

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, sınav saatlerinde okul çevrelerinde sessizlik çağrısı yaptı. Bu çağrı özellikle büyük şehirlerde anlam taşıyor; araç kornası, yüksek sesli müzik ve okul çevresindeki kalabalık, sınavın ilk dakikalarında öğrencinin dikkatini doğrudan etkileyebiliyor.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ise güvenlik planının ölçeğini açıkladı. Buna göre ülke genelinde toplam 29 bin 103 personel ve 4 bin 28 ekip görev başında. Emniyet teşkilatı 81 ilde 26 bin 468 personel ve 3 bin 338 ekiple, jandarma ise 14 ilde 18 sınav merkezindeki 21 binada 2 bin 635 personel ve 690 araçla görev yapıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da NSosyal hesabından sınava giren öğrencilere başarı dileğinde bulundu. Bu tür mesajlar sınavın yalnızca eğitim takvimi değil, ailelerin ve yerel yönetimlerin de dahil olduğu geniş bir toplumsal gün olduğunu gösteriyor.

Tabloyu doğru okumak

LGS’ye katılım zorunlu değil. Sınava girmeyen öğrenciler, yerel yerleştirme sistemiyle liselere yerleştirilecek. Bu yerleştirmede okul türü, kontenjan, konum, öğrencinin ikamet adresi, okul başarı puanı ve özürsüz devamsızlık gün sayısı gibi ölçütler kullanılıyor.

Sınav puanı hesaplanırken her alt test için doğru ve yanlış sayıları ayrı belirleniyor. Ham puan, doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının üçte biri çıkarılarak hesaplanacak. Bu nedenle rastgele işaretleme, öğrencinin netini düşürebiliyor; LGS’de hız kadar seçicilik de belirleyici.

Türkiye’de aileler için LGS, çoğu zaman sadece bir sınav saati meselesi değil. Fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, proje okulları ve bazı mesleki teknik programlar için merkezi sınav sonucu kritik kapı işlevi görüyor. Bu yüzden 155 dakikalık sınav, aylar süren hazırlığın en görünür anına dönüşüyor.

Sırada ne var?

Sınav sonuçları 10 Temmuz’da MEB duyurusuna göre meb.gov.tr adresinden ilan edilecek. Sonuç belgeleri posta yoluyla gönderilmeyecek.

Tercihlere esas kontenjan tabloları da aynı tarihte yayımlanacak. Tercih işlemleri 13-24 Temmuz arasında yapılacak. Yerleştirme sonuçları ve boş kontenjanlar 5 Ağustos’ta açıklanacak; yerleştirmeye esas birinci ve ikinci nakil tercih başvuruları ile sonuçları ise 5-14 Ağustos döneminde yürütülecek.

Bakan Tekin’in verdiği bilgiye göre sonuçların ardından öğrencilere elektronik ortamda yapay zekâ destekli tercih robotu sunulacak. Bu araç, öğrencilerin tercih etmek istediği okul türüne göre Türkiye’deki okulları fiziki imkânlarıyla birlikte görmesine yardımcı olacak.