İstanbul merkezli yürütülen "usulsüz iskan" soruşturmasında adliyeye sevk edilen 27 şüpheliden 12'si tutuklanarak cezaevine gönderildi. Yapı denetim sisteminin manipüle edilerek milyonlarca liralık haksız kazanç sağlandığı iddiasıyla başlatılan operasyon, İstanbul, Giresun ve Bursa illerinde eş zamanlı olarak gerçekleştirildi. Aralarında belediye yöneticileri, mühendisler ve şantiye şeflerinin de bulunduğu şüphelilerin savcılık ve hakimlik süreçleri tamamlandı.
Soruşturmanın Detaylarında Neler Var?
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalarda çarpıcı usulsüzlükler belirlendi. İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen bilirkişi raporları, sistemin nasıl suistimal edildiğini ortaya koydu. Rapora göre, yapı müteahhitliğini aynı şirketin üstlendiği 4 farklı ada ve parsel üzerinde imar mevzuatına aykırı değişiklikler yapılmasına rağmen, Beylikdüzü Belediyesi tarafından bu yapılara Yapı Kullanım İzin Belgesi (İskan) düzenlendiği tespit edildi.
Teknik incelemeler, usulsüzlüğün temelinin 2015 yılına kadar uzandığını gösteriyor. Gerçekte hiçbir yapı faaliyeti olmamasına rağmen Yapı Denetim Bilgi Formu oluşturularak ilerleyen yıllarda kullanılmak üzere yapay bir yapı denetim havuzu meydana getirildi. Bu yöntemin temel amacı, imar mevzuatındaki kısıtlamalardan etkilenmemek ve elektronik sistem üzerinden rastgele atanması gereken yapı denetim firmalarını önceden hileli yollarla belirlemekti.
Daha sonra ada ve parsel bilgileri değiştirilerek İmamoğlu İnşaat tarafından geliştirilen In Mari Prime, In Mari Oksijen ve In Mari Beylikdüzü projelerine aktarılan bu kayıtlar sayesinde, önceden seçilen yapı denetim firmaları görevlendirildi. Bu firmalar denetim süreçlerindeki ruhsata ve projeye aykırı yapılaşmaları tamamen görmezden geldi. Sonuç olarak, projelerde mevzuatın izin verdiği sınırların üzerinde gizli emsal artışı sağlanarak yaklaşık %30 ilave satılabilir alan elde edildi ve büyük miktarda haksız ekonomik kazanç sağlandı.
Yargı Süreci ve Verilen Kararlar
Soruşturma kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından Beylikdüzü Belediyesine resmi yazılar gönderilerek söz konusu yapıların ruhsata uygun olup olmadığı sorulmuştu. Belediyenin ise ruhsat aykırılığı bulunmadığı yönünde gerçeğe aykırı beyan verdiği adli dosyalara girdi. Toplamda 28 kişi hakkında gözaltı kararı çıkarılırken, operasyonlarda 27 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.
Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne sevk edilen şüphelilerin savcılıktaki ifadeleri tamamlandıktan sonra adli merciler kararını verdi. Savcılık, 16 kişi hakkında tutuklama, 11 kişi hakkında ise adli kontrol uygulanması talebiyle dosyayı sulh ceza hakimliğine gönderdi. Sulh ceza hakimliği yaptığı inceleme neticesinde gözaltındakilerden 12'sinin tutuklanmasına, aralarında Beylikdüzü Belediye Başkan Yardımcısı Tuncay Demircan'ın da bulunduğu 15 kişi hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakılmasına karar verdi.
Süreçten Etkilenen İsimler
Gözaltına alınan ve adli işlem gören kişiler arasında çok sayıda belediye personeli ve şirket yetkilisi bulunuyor. Beylikdüzü Belediyesi çalışanlarından personel Abdülkerim Yücel, mühendis Ali Koçali, şehir plancıları Anıl Sarıcan Delibay ve Serdar Koca, mühendis Ertan Kara, mühendis Fatih Meşe, mimarlar Kübra Duyar, Leyla Mutuş, Sevilay Koca, Şennur Baklan, mühendis Zafer Serkan Kılıçaslan, mühendis Zühal Kadıoğlu, mühendis Eda Güven ile Ali Soyyiğit, Mehmet Emin Evin, Muhammet Erdem, Muhammet Tevfik Şahin, Mustafa Altıntaş, Hakan Saçık, Hasan Bülent Çetin operasyon kapsamında adliyeye sevk edilen isimler arasında yer aldı. Ayrıca İmamoğlu İnşaat AŞ şantiye şefleri Doğukan Pelen ve Erkan Arslan ile Atabey Yapı Denetim Firması ortağı Samet Yıldırım da gözaltına alınanlar arasındaydı.
Gelecek Dönemde Ne Olacak?
Tutuklanan 12 şüphelinin cezaevindeki tutukluluk süreçleri devam ederken, adli kontrol şartıyla serbest bırakılan şüphelilerin imza ve yurt dışı çıkış yasağı gibi yükümlülükleri takip edilecek. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın usulsüz imar süreçlerine ve haksız kazanç iddialarına yönelik hazırlayacağı iddianame ile davanın açılması bekleniyor. Bilirkişi raporlarında kamu adına yürütülmesi gereken denetimlerin etkisiz bırakıldığı vurgulandığı için inşaat projelerinin yasal statüsüyle ilgili yeni idari kararlar alınabilir.
Özetle Yaşananlar
- Operasyonun Kapsamı: İstanbul merkezli olmak üzere Giresun ve Bursa illerinde eş zamanlı baskınlar düzenlendi.
- Gözaltı ve Tutuklama: Gözaltına alınan 27 şüpheliden 12'si sulh ceza hakimliği tarafından tutuklandı, 15 kişi adli kontrolle serbest kaldı.
- Usulsüzlük Yöntemi: 2015 yılında sahte formlarla yapı denetim havuzu oluşturularak tarafsız atama sistemi manipüle edildi.
- Etkilenen Projeler: İmamoğlu İnşaat'a ait In Mari Prime, In Mari Oksijen ve In Mari Beylikdüzü projelerinde usulsüz işlemler yapıldı.
- Haksız Kazanç: Yapılan mevzuata aykırı değişikliklerle projelerde yaklaşık %30 oranında gizli emsal artışı ve fazladan satılabilir alan sağlandı.
- Belediyenin Rolü: Beylikdüzü Belediyesi'nin projelerdeki ruhsat aykırılıklarını görmezden gelerek usulsüz şekilde iskan belgesi düzenlediği tespit edildi.
Sıkça Sorulan Sorular
Beylikdüzü Belediyesi operasyonunda kaç kişi tutuklandı?
Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 27 şüpheliden 12'si sulh ceza hakimliği tarafından tutuklanmıştır. Beylikdüzü Belediye Başkan Yardımcısı Tuncay Demircan'ın da aralarında bulunduğu 15 kişi ise adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştır.
Soruşturmaya konu olan inşaat projeleri hangileridir?
Bilirkişi raporlarına göre usulsüz imar değişiklikleri ve haksız emsal artışı yapılan projeler İmamoğlu İnşaat tarafından geliştirilen In Mari Prime, In Mari Oksijen ve In Mari Beylikdüzü projeleridir.
Sistem nasıl manipüle edilmiştir?
2015 yılında gerçekte inşaat faaliyeti olmayan parseller için Yapı Denetim Bilgi Formu düzenlenerek bir havuz oluşturulmuş, bu sayede sistemin rastgele ataması gereken denetim firmaları önceden el ile seçilmiştir. Bu firmalar da ruhsata aykırı yapılaşmayı raporlarında gizlemiştir.
Projelerde ne kadarlık bir usulsüz artış sağlandı?
Yapılan teknik incelemeler ve bilirkişi raporları sonucunda, uygulanan yöntem sayesinde projelerde mevzuat sınırlarının üzerinde gizli emsal artışı yapıldığı ve yaklaşık %30 oranında fazladan satılabilir alan kazancı sağlandığı belirlenmiştir.