Türkiye'deki milyonlarca elektrik abonesini doğrudan ilgilendiren yeni tarife kararı, konut faturalarının hesaplanma mantığında kritik bir eşiği beraberinde getiriyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), meskenlerde destekli tarifeden yararlanmayı belirleyen yıllık tüketim sınırını 2027 yılı için 4 bin kilovatsaatten 3 bin kilovatsaate indirdi. Kurulun aldığı bu karar doğrudan birim fiyat artışı içermese de tüketim sınırının düşürülmesi nedeniyle çok sayıda hanenin piyasa fiyatları üzerinden faturalandırılmasına yol açacak.
Tüketim Sınırı Düzenlemesi ve Ortaya Atılan İddialar
EPDK'nin 30 Ekim tarihinde aldığı karar, destekli elektrik tarifesinden çıkarak piyasa takas fiyatına dayalı son kaynak tedarik tarifesine geçiş sınırını yeniden belirledi. 2025 yılında 5 bin kilovatsaat, 2026 yılında ise 4 bin kilovatsaat olarak uygulanan mesken sınırı, 2027 itibarıyla 3 bin kilovatsaate çekildi. Bu adım, destekli tarifeden faydalanma tavanında bir yıl içinde yüzde 25, 2025 yılına kıyasla ise yüzde 40 oranında bir gerileme anlamına geliyor.
Meslek örgütleri ve muhalefet temsilcileri, yapılan bu adımı fiili bir maliyet artışı olarak yorumladı. Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), aylık ortalama 250 kilovatsaate denk gelen yeni sınırın standart haneleri kapsayacağını belirterek kararı "örtülü zam" olarak tanımladı. Enerji Tüketicilerini Koruma Derneği (ENDER) ise Türkiye'de hane başına yıllık ortalama tüketimin 2 bin 824 kilovatsaat seviyesinde olduğunu kaydederek kurumdan kararın dayandığı verileri şeffaf bir şekilde paylaşmasını istedi.
Kesinleşen Veriler ve Resmi Açıklamalar
Resmi verilere göre düzenleme, takvim yılı içinde biriken toplam elektrik tüketimini esas alıyor. Yılın herhangi bir ayında 250 kilovatsaatin aşılması tek başına tarifeyi değiştirmiyor; yıl genelinde sayacın toplamda 3 bin kilovatsaate ulaşması şartı aranıyor. Ancak limit aşıldığı andan itibaren yalnızca sınırı geçen kısım değil, ilgili abonenin tüm tüketimi serbest piyasa maliyetlerine göre faturalandırılıyor.
EPDK, sistemde yer alan yaklaşık 44,2 milyon konut abonesinden 6,5 milyonunun (yüzde 14,7) yüksek tüketimli grupta yer almasını bekliyor. Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar'ın bütçe görüşmelerinde açıkladığı 32 milyon aktif ev verisi dikkate alındığında, bu 6,5 milyonluk abone grubu aktif ev sayısının yaklaşık yüzde 20,3'üne karşılık geliyor. Mevcut ulusal tarifede tek zamanlı sayaç kullanan bir meskende 30 günlük 250 kilovatsaat tüketim vergiler dahil yaklaşık 826 TL, 300 kilovatsaat tüketim yaklaşık bin 69 TL, 400 kilovatsaat tüketim ise bin 554 TL olarak hesaplanıyor.
Tüketimin de gelir seviyesiyle bağlantılı olduğunu anlayabilecek kadar hepimizin kapasitesi var. Bu gelir seviyesine bağlı ve tüketim seviyesine bağlı olarak tamamıyla enerji tasarrufunu ve vatandaşımızı koruyacak, gerçekten ihtiyaç sahiplerine daha fazla destek verebilecek bir mekanizma halinde işletilecek.
Süreçte Adı Geçen Taraflar ve Kurumlar
Kararın merkezinde düzenlemeyi yapan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yer alıyor. Düzenlemenin siyasi yansımaları TBMM Genel Kurulu'na taşınırken AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, çalışmanın yüksek gelirli ve büyük konutlarda oturanların sübvansiyonunu sınırlamayı hedeflediğini belirtti. Buna karşılık CHP Grup Başkanvekili Serkan Sarı, sistemin gelir üzerinden değil sayaç tüketimi üzerinden kurgulandığını ve yalıtımsız evlerde yaşayan vatandaşları mağdur edeceğini savundu. DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli ise dolaylı vergi yükünün emekçiye yüklendiğini ifade etti.
Sürece yerel yönetimler ve meslek temsilcileri de dahil oldu. YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, apartman ve site yönetimlerinin merdiven otomatiği, hidrofor ve asansör gibi ortak sayaçlarının 3 bin ile 4 bin kilovatsaat arasında kalması durumunda ortak faturaların yüzde 82 ile yüzde 104 arasında artacağını ve bunun doğrudan aidatlara yansıyacağını duyurdu. Düzenlemenin dışında tutulan kesimler arasında ise yaşam destek cihazlarına bağımlı yaşayan kronik hastalar bulunuyor.
Açıklığa Kavuşmayan Noktalar ve Belirsizlikler
Yeni tarife modelinde 2027 yılında hanelerin tam olarak ne kadar fatura ödeyeceği henüz netleşmiş değil. Çünkü yüksek tüketimli son kaynak tarifesinde enerji bedeli; fatura dönemindeki ortalama piyasa takas fiyatı, EPDK'nin belirlediği yenilenebilir enerji destekleme maliyeti ve bunlara eklenecek yüzde 5'lik pay ile hesaplanıyor. 2027 yılı elektrik piyasası takas fiyatları henüz oluşmadığından net parasal artış rakamsal olarak kesinleşmedi.
Bir diğer belirsizlik ise 6,5 milyonluk yüksek tüketimli grubun kaçının sınırın 4 bin kilovatsaatten 3 bin kilovatsaate çekilmesiyle ilk kez bu kapsama gireceğine ilişkin EPDK tarafından veri paylaşılmamış olmasıdır. Ayrıca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı elektrik tüketim desteğinde 4 kişilik haneye 125, 5 ve üzeri kişiye 150 kilovatsaatlik yardım tanımlarken, EPDK'nin yıllık tüketim sınırında hane halkı büyüklüğünü dikkate almaması eleştiri konusu olmaya devam ediyor.
Uygulama Takvimi ve Tüketicileri Bekleyen Süreç
Yeni tarife uygulaması tüm aboneler için tek bir günde başlamayacak. Sisteme geçiş, 2026 yılındaki sayaç okuma geçmişine göre kademeli olarak yürütülecek. Ekim ayı sayaç okumasında 2026 yılı toplam tüketimi 3 bin kilovatsaati aşan aboneler için yeni sistem 1 Ocak 2027 tarihinde devreye girecek. Tüketim sınırını Aralık ayındaki sayaç okumasında aşan abonelerde ise başlangıç tarihi 1 Mart 2027 olacak.
Sınırı aşan ve serbest piyasada farklı bir tedarikçiyle ikili anlaşma yapmayan hanelere, bulundukları bölgedeki görevli tedarik şirketi son kaynak tarifesi üzerinden enerji vermeyi sürdürecek. Tüketicilerin faturalardaki TL tutarından ziyade yıllık toplam tüketim miktarını (kWh) takip etmesi gerekiyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Aylık faturanın 250 kilovatsaati geçmesi destekten çıkmak için yeterli mi?
Hayır. Düzenleme takvim yılı içindeki toplam birikimli tüketime bakar. Aylık 250 kilovatsaat yalnızca yıllık 3 bin kilovatsaatlik limitin aylık ortalamasıdır; belirleyici olan yıl içindeki toplam sayaç değeridir.
Yeni elektrik tarifesi ne zaman yürürlüğe girecek?
2026 yılında toplam tüketimi 3 bin kilovatsaati Ekim ayında aşanlar 1 Ocak 2027'de, Aralık ayında aşanlar ise 1 Mart 2027'de yüksek tüketimli tarifeye geçiş yapacaktır.
Apartman aidatları EPDK kararından nasıl etkilenecek?
Apartman ve sitelerin ortak kullanımında bulunan asansör, hidrofor ve merdiven aydınlatma sayaçları yıllık 3 bin kilovatsaati aştığında faturaları serbest piyasa tarifesine geçecek ve bu maliyet artışı aidatlara yansıtılacaktır.
Elektrik desteği sınırından muaf tutulan aboneler var mı?
Evet. Hayatını elektrikli yaşam destek cihazlarına bağımlı olarak sürdüren kronik hastaların bulunduğu abonelikler düzenlemenin dışında bırakılmıştır.