Türkiye'de ana muhalefet partisindeki yönetim krizi, Meclis aritmetiğini ve parti içi karar süreçlerini doğrudan ilgilendiren yeni bir aşamaya geçti. CHP Sözcüsü Müslim Sarı, aralarında grup başkanvekilleri Ali Mahir Başarır ve Gökhan Günaydın'ın da bulunduğu 9 milletvekilinin tedbirli olarak kesin çıkarma istemiyle Yüksek Disiplin Kurulu'na sevk edildiğini açıkladı. Karar, mutlak butlan süreci sonrasında Kemal Kılıçdaroğlu başkanlığındaki MYK toplantısının ardından duyuruldu.
Arka plan
CHP'deki son hamle, mahkemenin mutlak butlan kararı sonrası başlayan yönetim tartışmalarının içine yerleşiyor. NTV'nin aktardığına göre Kemal Kılıçdaroğlu'nun genel başkanlık koltuğuna dönmesiyle başlayan gerilim, önce TBMM'ye taşındı; Kılıçdaroğlu ve Özgür Özel aynı saatte grup toplantısı yapmak istedi, destekçileri Meclis'in Dikmen Kapısı önünde karşı karşıya geldi.
Bu tablo, yalnızca parti içi bir çekişme olarak okunmuyor. Grup başkanvekillerinin de listede yer alması, CHP'nin Meclis çalışmaları ve grup yönetimi açısından yeni kararlar alınmasını gerektirebilecek bir sürece işaret ediyor. Bu yüzden karar, sadece disiplin dosyası değil; partinin kurultay, grup yönetimi ve hukuk hattını aynı anda etkileyen bir kırılma olarak görülüyor.
- Mutlak butlan
- Kaynaklarda, CHP'de kongre ve kurultayların yok sayılmasıyla ilişkilendirilen yargı süreci bağlamında kullanılan ifade.
- Yüksek Disiplin Kurulu
- CHP içinde disiplin sevklerini ve yaptırım taleplerini görüşen kurul.
- Tedbirli sevk
- Kaynaklarda, disiplin süreci boyunca ilgili isimlerin partideki görevlerinden uzaklaştırılmasıyla birlikte anılan işlem.
Ne yaşandı
Müslim Sarı'nın açıklamasına göre karar oy birliğiyle alındı. Sevk edilen isimler Ensar Aytekin, Ali Mahir Başarır, Gökhan Günaydın, Nurhayat Altaca Kayışoğlu, Özgür Karabat, Umut Akdoğan, Veli Ağbaba, Turan Taşkın Özer ve Burhanettin Bulut olarak sıralandı.
Sarı, kararın gerekçesini iddianamelerde yer alma, kamuoyunda tartışılma ve partinin “temiz siyaset” yaklaşımıyla ilişkilendirdi. TRT Haber'in aktardığı açıklamada Sarı, Özgür Özel'le ilgili değerlendirme sorusuna “Onunla ilgili değerlendirme daha sonra yapılacak” cevabını verdi.
Memurlar.Net'te yer alan metne göre Sarı, MYK toplantısının yaklaşık 4 saat sürdüğünü, gündemde Türkiye siyaseti ve mutlak butlan sürecinin bulunduğunu söyledi. Aynı açıklamada, bu 9 kişinin yargı sürecinde kendilerini savunacakları ve “aklanıp” gelmeleri halinde kapının açık kalacağı ifade edildi.
Kararın zamanlaması da dikkat çekiyor. Cumhuriyet'in aktardığına göre Kılıçdaroğlu, butlan kararından bu yana ilk Parti Meclisi toplantısına 11 Haziran Perşembe günü başkanlık edecek. Toplantı öncesinde disiplin sürecinin işletilmesi, Parti Meclisi'ndeki dengelerin nasıl şekilleneceği sorusunu öne çıkardı.
Tepkiler ne yönde
CHP Sözcüsü Müslim Sarı, kararın partinin mevcut krizden çıkışı için alındığını savundu. Sarı'nın açıklaması, kararın sadece kişisel dosyalar üzerinden değil, partinin kurumsal yönü ve “arınma” iddiası üzerinden gerekçelendirildiğini gösteriyor.
Parti tüzüğümüzün ilgili maddeleri çerçevesinde, tedbirli olarak kesin çıkarma cezası uygulanmak üzere Yüksek Disiplin Kurulu'na sevk edilmiş bulunuyorlar.
Özgür Özel cephesinden ilk hukuki adım da duyuruldu. NTV'nin aktardığına göre CHP'li Zeynel Emre, “Bu karara karşı iptal edilmesi için yarın sabah asliye hukuk mahkemesine başvuracağız” dedi. Bu açıklama, disiplin kararının yalnızca parti kurullarında değil, mahkeme önünde de tartışılacağını gösteriyor.
Daha geniş tablo
Kararın en somut etkilerinden biri, Ali Mahir Başarır ve Gökhan Günaydın'ın grup başkanvekili olmaları nedeniyle Meclis grubu üzerinde oluşabilecek sonuçlar. Milliyet'in aktardığı kulis değerlendirmesinde, iki grup başkanvekilinin uzaklaştırılması halinde yeni grup başkanvekilleri seçilip seçilmeyeceği sorusu gündeme geldi.
Hukuki tartışmanın merkezinde ise MYK'nın milletvekillerini doğrudan YDK'ye sevk edip edemeyeceği bulunuyor. Süheyl Batum kararını hatırlatan T24, 2015'te Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin Batum'un ihraç kararını iptal ettiğini ve gerekçede “Normal parti üyeleri hakkında düzenlenen madde, TBMM üyeleri hakkında uygulanamaz” tespitinin yer aldığını aktardı.
Bu geçmiş karar, bugünkü dosyada doğrudan aynı sonucun çıkacağı anlamına gelmez; ancak CHP içi hukuk tartışmasının neden sertleştiğini açıklıyor. Kaynaklarda yer alan bilgilere göre 2014 tarihli tüzük 2018'de değiştirildi, mahkeme kararına konu maddelerin içeriği ise yeni tüzükte de aynen yer aldı.
Bundan sonra ne olacak
Kaynaklarda yer alan takvime göre gözler Yüksek Disiplin Kurulu'na ve Parti Meclisi toplantısına çevrildi. Milliyet'in aktardığı bilgiye göre YDK'nın cuma günü bu 9 isimle ilgili MYK talebini görüşmesi bekleniyor.
Özel cephesinin asliye hukuk mahkemesine başvuru hazırlığı ise sürecin parti kurullarıyla sınırlı kalmayacağını gösteriyor. Bu aşamada bilinmeyen nokta, YDK'nin kesin çıkarma talebi hakkında hangi kararı vereceği ve mahkeme başvurusunun disiplin sürecini nasıl etkileyeceği.
Sık sorulan sorular
CHP'de hangi milletvekilleri disipline sevk edildi?
Ensar Aytekin, Ali Mahir Başarır, Gökhan Günaydın, Nurhayat Altaca Kayışoğlu, Özgür Karabat, Umut Akdoğan, Veli Ağbaba, Turan Taşkın Özer ve Burhanettin Bulut tedbirli olarak kesin çıkarma istemiyle YDK'ye sevk edildi.
Nurhayat Altaca Kayışoğlu neden gündemde?
Bursa Milletvekili Nurhayat Altaca Kayışoğlu, CHP MYK tarafından disipline sevk edilen 9 milletvekili arasında yer aldığı için gündeme geldi.
Karar CHP grubunu nasıl etkileyebilir?
Listede Ali Mahir Başarır ve Gökhan Günaydın gibi grup başkanvekilleri de bulunduğu için CHP'nin Meclis grup yönetiminde yeni görevlendirme ya da seçim tartışması doğabilir.
Bu karar mahkemeye taşınacak mı?
NTV'nin aktardığına göre CHP'li Zeynel Emre, kararın iptali için asliye hukuk mahkemesine başvuracaklarını açıkladı.
Süheyl Batum örneği neden anılıyor?
Çünkü 2015'te mahkeme, Batum'un CHP'den ihraç kararını iptal etmiş ve normal üyeler için düzenlenen hükmün TBMM üyelerine uygulanamayacağı değerlendirmesini yapmıştı.