Türkiye genelinde sabah saatlerinde güne sarsıntılarla uyanan vatandaşlar, arama motorlarında güncel verileri sorgulamaya başladı. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ile Kandilli Rasathanesi tarafından paylaşılan anlık sismik veriler, Marmara ve Ege genelindeki hareketliliği ortaya koydu. Özellikle Balıkesir hattında peş peşe kaydedilen hafif sarsıntılar, bölgedeki sismik hareketliliği yeniden ana gündem maddesi haline getirdi.

Sarsıntılar Nasıl Gerçekleşti?

Resmi kaynaklardan alınan bilgilere göre, 24 Haziran 2026 sabahı AFAD verileri doğrultusunda saat 07:31'de Balıkesir Sındırgı merkezli 3.2 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Yerin 6.99 kilometre derinliğinde yaşanan bu sarsıntıdan birkaç saat önce, aynı bölgede saat 02:37 sularında da 3.0 büyüklüğünde farklı bir hareketlilik saptandı.

Geçtiğimiz günlerde, yani 16 Haziran Salı gecesi saat 23:41'de ise Marmara Denizi Balıkesir Marmara Adası açıklarında 3.6 (Kandilli'ye göre 3.7) büyüklüğünde bir başka deprem kaydedilmişti. Fotomaç kaynağının teknik verilerine göre yer kabuğunun 13.39 kilometre altında gerçekleşen bu gece sarsıntısı Tekirdağ, Şarköy, Marmaraereğlisi ve İstanbul'un güney sahillerindeki yüksek binalarda hafif şekilde hissedilmişti.

Madalyonun Arkası: Fay Segmentlerindeki Risk

Marmara ve çevresindeki bu mikro hareketlilikler, uzmanları büyük Marmara fayı üzerindeki enerji bütçesini sorgulamaya itiyor. Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, sarsıntıların ardından Kuzey Anadolu Fayı'nın kollarına dikkat çekti. Bektaş, 16 Haziran'daki sarsıntının fayın Kuzey Kolu değil, kendini 1935'ten beri gizleyen Güney Kolu üzerinde geliştiğini ifade etti. Bu bölgede 91 yıllık bir gerilim birikimi olduğunu belirten uzmanlar, 1999 İzmit depreminin batıya doğru yaptığı stres transferinin Güney Kol'daki enerji yükünü önemli ölçüde artırdığını savunuyor.

Kuzey Kol'da yer alan Kumburgaz-Avcılar ve Adalar segmentlerinde ise asıl mesele fayın ne kadar derinlikte kilitli olduğuyla alakalıdır. Bilimsel çalışmalara göre 7.0 büyüklüğünde bir deprem için 50-80 kilometre uzunluğunda ve 10-20 kilometre derinliğe kadar kilitli bir alan gerekirken, 7.5 büyüklüğü için 120 kilometreden uzun ve 15-25 kilometre genişliğinde kilitli bir düzlem şarttır. Eğer bu segmentlerde derin kesimlerde kilitlenme yerine creep mekanizması baskınsa, biriken gerilim azalabilir ve beklentilerden daha küçük sarsıntılar görülebilir.

Uzman Görüşleri ve Açıklamalar

Marmara genelindeki olası senaryoları değerlendiren uzmanlar, geçmiş sismik veriler ile çağdaş parametrelerin uyumlu incelenmesi gerektiğini hatırlatıyor. Çukurların bariyer görevi üstlendiğini belirten bilim insanları, kırılma mekanizmalarının sınırlarına odaklanıyor.

Büyük İstanbul depremi için öngörülen 7,2-7,6 büyüklükteki deprem tartışmalı tarihsel yıkıma dayanır, çağdaş deprem bilimine değil. Dar ve sığ kilitli fay bu büyüklükteki deprem enerji bütçesini oluşturamaz. Günümüzde henüz bu sorunun tam cevabı yok.

Fayların zaman içinde davranış değiştirebildiğini belirten Bektaş, 1944 yılında Bolu'da 7.4 büyüklüğünde deprem üreten Kuzey Anadolu Fayı parçasının bugün İsmetpaşa kesiminde creep yaparak kaydığını ve enerjisini büyük deprem üretmeden harcadığını örnek gösteriyor. Aynı durumun Marmara'da da geçerli olup olmadığı ise net sismik verilerle kanıtlanmayı bekliyor.

Gelecekte Ne Olacak?

Marmara havzasında yaşanan küçük sismik hareketlerin tek başına yıkıcı bir depremin doğrudan habercisi sayılamayacağı resmi makamlarca bildiriliyor. GPS ölçümleri, deniz tabanı gözlemleri ve sismik modellemeler aracılığıyla her iki segmentteki kilitlenme derinlikleri takibe devam ediliyor. Bilim dünyası teorik olasılıkları tartışırken, netleşen tek gerçek risk faktörünü azaltmanın tek yolunun yapı stokunun güçlendirilmesi ve kentsel dönüşüm süreçlerinin hızlandırılması olduğudur.

Sıkça Sorulan Sorular

24 Haziran 2026 Balıkesir'de nerede deprem oldu?

AFAD verilerine göre saat 07:31'de Balıkesir'in Sındırgı ilçesinde 3.2 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir.

Marmara Denizi'ndeki son sarsıntının derinliği ne kadardır?

16 Haziran'da Marmara Adası açıklarında yaşanan 3.6 büyüklüğündeki sarsıntı, yer kabuğunun 13.39 kilometre altında kaydedilmiştir.

Kilitli fay ile sürünen fay (creep) arasındaki fark nedir?

Kilitli faylar hareket etmeyerek uzun süre gerilim biriktirir ve ani kırılmalarla büyük depremler üretir. Sürünen faylar (creep) ise enerjiyi yavaşça ve sarsıntı yaratmadan tahliye eder.

Kuzey Anadolu Fayı'nın Güney Kolu neden gündemde?

Güney Kol, 1935'ten beri sismik sessizliğini korumaktadır ve 1999 İzmit depreminden bu yana batıya doğru aktarılan stres yükü nedeniyle gerilim biriktirmektedir.

İstanbul'da beklenen depremin büyüklüğü kesin olarak biliniyor mu?

Hayır, Marmara'daki Kumburgaz ve Adalar segmentlerinin tam olarak hangi derinlikte kilitli olduğu henüz netleştirilemediği için kesin büyüklük senaryoları bilimsel bir tartışma konusudur.