Yükseköğretim Kurulu (YÖK), 13 Kasım 2026'da devlet üniversitelerine gönderdiği yazıyla, üniversite personelinin yeşil ve gri pasaport başvurularını elektronik ortamda gerçekleştirebileceği yeni sistemi kullanıma açtı. Personel Bilgi Sistemi (PBS) bünyesindeki Pasaport İşlemleri modülü, görevdeki çalışanların yanı sıra emekli ve görevinden ayrılmış personelin işlemlerini de kapsıyor. Yeni uygulamayla başvuruların elektronik imzayla onaylanıp doğrudan Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne iletilmesi sağlanacak. Böylece üniversitelerde pasaport talep süreçlerinde ayrıca ıslak imzalı belge hazırlama ve gönderme zorunluluğu ortadan kalkıyor.

YÖK hangi değişikliği duyurdu?
YÖK Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan Pasaport İşlemleri modülü, üniversitelerin Personel Bilgi Sistemi üzerinden hizmet vermeye başladı. YÖK'ün 13 Kasım 2026 tarihinde devlet üniversitelerine gönderdiği resmî yazıda, yeni uygulamanın kullanıma açıldığı ve üniversitelerin gerekli yetkilendirmeleri yapması gerektiği bildirildi.
Yeni sistem, iki pasaport türüne yönelik başvuruları kapsıyor:
- Yeşil pasaport: Hususi damgalı pasaport başvuruları.
- Gri pasaport: Hizmet damgalı pasaport başvuruları.
Üniversite çalışanları sisteme pbs.yok.gov.tr adresinden giriş yaparak Bireysel İşlemler → Pasaport Başvurusu bölümünü kullanabilecek. Başvuruların değerlendirilmesi ve onaylanması da aynı dijital süreç üzerinden yürütülecek.
Yeni sistemin önemli ayrıntıları neler?
Başvuru süreci, personelin talebini elektronik ortamda iletmesiyle başlayacak. İlk aşamada ilgili üniversitenin personel birimi başvuruyu inceleyecek. Uygun bulunan talepler, yetkili amirin elektronik imzasıyla onaylandıktan sonra doğrudan Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilecek.

Uygulamanın en dikkat çekici yeniliği, başvurunun elektronik ortamda iletilmesinden sonra ayrıca imzalı belge gönderilmesine ihtiyaç duyulmaması. YÖK'ün üniversitelere gönderdiği yazıya göre, elektronik imzayla onaylanarak NVİ'ye dijital biçimde ulaştırılan başvurular için ek olarak ıslak imzalı veya elektronik imzalı evrak hazırlanması gerekmiyor.
Personelin bilgilerinde eksiklik ya da yanlışlık bulunursa gerekli düzeltmeler üniversitelerin Personel Daire Başkanlıkları tarafından yapılacak. Dolayısıyla dijitalleşme, yalnızca başvuru gönderimini değil, hatalı bilgilerin düzeltilmesi sürecini de üniversitelerin mevcut personel birimleri üzerinden düzenliyor.
- PBS
- Üniversite personel bilgilerinin ve ilgili işlemlerin yürütüldüğü Personel Bilgi Sistemi.
- Hususi damgalı pasaport
- Yeşil pasaport olarak bilinen pasaport türü.
- Hizmet damgalı pasaport
- Gri pasaport olarak bilinen pasaport türü.
- Elektronik imza
- Elektronik ortamda gerçekleştirilen işlemlerin yetkili kişi tarafından imzalanmasını sağlayan yöntem.
YÖK bu adımı neden attı?
YÖK'ün uygulamayla ilgili temel hedefi, devlet üniversitelerinde personel işlemlerini dijital ortama taşıyarak bürokratik süreçleri azaltmak. Önceden pasaport talep ve onay işlemlerinde fiziksel evrak hazırlanması ve ilgili kurumlara gönderilmesi gereken aşamalar bulunuyordu. Yeni sistem, bu işlemleri elektronik başvuru ve imza üzerinden birleştiriyor.
Üniversiteler ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü arasındaki başvuru aktarımının doğrudan dijital ortamda yapılması, belge hazırlama ve gönderme iş yükünü azaltmayı amaçlıyor. Özellikle çok sayıda personel işlemi yürüten üniversitelerde bu değişiklik, idari birimlerin zamanını daha verimli kullanmasına yardımcı olabilir.

Kimler yararlanabilecek, kimler etkilenecek?
Yeni uygulama öncelikle devlet üniversitelerinde görev yapan ve yeşil veya gri pasaport başvurusu gerçekleştirecek personeli ilgilendiriyor. Bunun yanında sistemin emekli personel için de kullanılabilecek olması, düzenlemenin kapsamını genişletiyor.
YÖK'ün duyurusuna göre emeklilik veya istifa nedeniyle görevinden ayrılan çalışanlar adına da sistem üzerinden pasaport talebi oluşturulabilecek. Bu işlemler, üniversitelerin Personel Daire Başkanlıkları tarafından yetkilendirilen personel aracılığıyla gerçekleştirilecek.
Uygulamadan yararlanabilecek gruplar şöyle sıralanıyor:
- Devlet üniversitelerinde görev yapan personel.
- Pasaport talep işlemi gerçekleştirilecek emekli üniversite çalışanları.
- Emeklilik veya istifa nedeniyle görevinden ayrılmış personel.
- Başvuru inceleme ve onay süreçlerini yürüten üniversitelerin personel birimleri.
Ancak sistemin dijitalleşmesi, yeşil veya gri pasaport alma hakkının kapsamının genişletildiği anlamına gelmiyor. Duyurulan yenilik, mevcut başvuru ve onay işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesiyle ilgili.
Üniversitelerin tepkisi ve bundan sonraki süreç
Yeni modülün kullanılabilmesi için YÖK, üniversitelerden iki ayrı yetkilendirme yapmalarını istedi. İlk görev olan Pasaport Onay Yetkilisi, başvuruları inceleyecek, uygun bulunan talepleri onaylayacak veya gerekli durumlarda iade edecek.
İkinci görev ise Pasaport İmza Yetkilisine verilecek. Bu yetkili, onay aşamasını geçen başvuruları elektronik imzayla imzalayarak NVİ'ye gönderilmesini sağlayacak. Üniversitelerin bu görevleri üstlenecek çalışanları belirleyerek PBS üzerinden yetkilendirme işlemlerini tamamlaması gerekiyor.
Uygulamayla ilgili teknik destek talepleri için YÖK, [email protected] adresini bildirdi. Böylece sistemin devreye alınmasıyla birlikte üniversitelerin önündeki ilk adım, ilgili personeli belirlemek ve yetki tanımlarını tamamlamak olacak.
Üniversite çalışanları açısından en somut değişiklik, başvuruların dijital ortamda yapılabilmesi ve ayrıca imzalı evrak gönderme aşamasının kaldırılması. Bununla birlikte yeni düzenleme, pasaport başvurularının sonuçlanma süresine ilişkin belirli bir garanti veya yeni bir süre açıklamıyor.
Merak edilen sorular
Yeşil pasaport başvuruları artık internetten mi yapılacak?
Devlet üniversitelerinde görev yapan personel, yeşil pasaport taleplerini YÖK Personel Bilgi Sistemi üzerinden elektronik olarak iletebilecek.
Gri pasaport başvuruları da yeni sisteme dahil mi?
Evet. Yeni Pasaport İşlemleri modülü hem hususi damgalı yeşil hem de hizmet damgalı gri pasaport başvurularını kapsıyor.
Islak imzalı belge gönderme zorunluluğu kalktı mı?
Elektronik imzayla onaylanıp NVİ'ye dijital olarak gönderilen başvurular için ayrıca ıslak imzalı veya elektronik imzalı belge gönderilmesi gerekmiyor.
Emekli üniversite çalışanları yeni sistemden yararlanabilir mi?
Evet. Emekli personelin yanı sıra emeklilik veya istifa nedeniyle görevinden ayrılan çalışanlar adına da pasaport talebi oluşturulabilecek.
Üniversite personeli sisteme nasıl giriş yapacak?
Personel, pbs.yok.gov.tr adresine giriş yaptıktan sonra Bireysel İşlemler → Pasaport Başvurusu menüsünden talebini iletebilecek.
Pasaport başvuruları hangi kuruma gönderilecek?
Üniversitenin personel birimi tarafından incelenen ve yetkili amir tarafından elektronik imzayla onaylanan başvurular, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilecek.